Irak: Yeni Topak Hükümet

                                                                                                                                                       Dr. Macid Samarrai

Irak’ta hükümeti kurma görevi boyunca Başbakan Adil Abdül Mehdi’nin tasarruf görüntüleri, yeni başbakanlık için parlamentodaki üyelerini aday göstermesinin veya internet üzerinden aday kapısı açılmasının engellenmesi gibi partilerin genelinin karşılaştığı yan problemlere rağmen Sairun ve El-Feth gibi iki Şii bloğunun kemerine inanarak maceraya hazır olduğuna işaret ediyordu. Bu partilerin liderleri bunu kabul etti, halim bir adamın ağzına attıkları büyük bir yemek parçası gibi parlamentodaki dostlarına mevcut siyasi rejimin içinde değişim ile baskı kurdular.

Adil Abdül Mehdi, partilerin vakıası hakkındaki tecrübesini kullanarak ve bunları bakanlıklara taşıyarak siyasi partilerin tamamıyla yaptığı görüşmelerde gizliliğe fazlasıyla önem verirdi. Siyasi konumu partilerin nüfuzunu çözmeye ve mevcut siyasi rejimin mukadderatına yönlendirmeye ne kadar güç sahibi olursa olsun, başta Mukteda Es-Sadr ve Hadi El-Amiri’nin Abdül Mehdi’ye tasarruf ve seçim özgürlüğü bahşettiği yönünde önemli açıklamalar olmak üzere basında yer alan açıklamalarda her ne denilirse denilsin Adil Abdül Mehdi o ve başkası olmadığının farkındaydı.

Vakıa, geçen günlerde sızan, hizmet ve egemenlik olarak taksim edilen bakanlıkların bölüşülmesindeki mezhep temelli anlaşmaların hikayelerini tasnif etti. Hizmet bakanlıklarının sadece mal hazinesi olduğu yönünde yayılan şey doğru değildir. Çünkü mali ve idari yolsuzluk skandallarının genelinin kokusu, silahlı kuvvetler ve iç güvenlik alanlarındaki Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığından gelmektedir.

Geçtiğimiz iki gün boyunca yoğunlaşan sızıntıların tamamı bakanlar meclisi oturumuna ait. Adaylarla alakalı dramatik değişimin gölgesinde hassasiyetlerinden dolayı Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının isimlendirilmesinin ertelenmesi bahis konusudur. Hükümet kurma ile görevlendirilme konuşmasında Adil Abdül Mehdi oturuma gelişinden bir saat öncesine kadar karşılaştığı zorlukları açıkladı.

Adil Abdül Mehdi’ye ani şok destekçi Sairun ve El-Feth partilerin temsilcilerinden geldi. Bilgileri eksik bir hikaye, adaylaqrı destekleyen şahsi hayat uyduruldu. Oturumdan çekilmeler başladı. Bu görüntüler, “partiler kotalarını aştılar, en büyük kitle hikayesinden sonra El-Feth ile Sairun bloklarının arasındaki anlaşmanın emniyet supabı olmadığı” telkininin çabalandığı hakikat çevresinde Adil Abdül Mehdi’nin iyi bir manevra yapamadığına işaret etmektedir. Öte yandan bu iki bloğun yakalarına bölünmüş Sünni blok da söz konusudur. Sünni blok, Şii liderler tarafından pek istenmeyen Hamis Hancer’in liderliğini yaptığı Mihver partisi için yüce bir kupaya dönüşmüştür. Nuri Maliki ve Hadi Amiri’nin pazarlık yaptığı masaya oturulduğunda haller değişmiştir.

Savunma Bakanının seçilme hikayesi Sünni grupların içinde tartışma konusudur. İyad Allavi liderliğinde El-Kaimetul Vataniyye birkaç aday takdim etti. En dikkat çekeni ise Faysal El-Cerba idi. El-Feth bloğunun Salih Mutlak ve Selim Ceburi desteğiyle Hişam Deraci’yi takdim ettiği sırada Faysal El-Cerba konusunda Adil Abdül Mehdi’nin muvafık olduğu söylendi. Baskıların ardından son anlarda değişiklik hasıl oldu. Şöyle ki salona girmesinden birkaç dakika öncesinde Faysal’ın ismi kaldırıldı.

El-Feth bloğunun seçtiği İçişleri Bakanına gelince görevi sona eren Irak Başbakanı Haydar El-Abadi tarafından uzaklaştırılan Falih El-Feyad’dı. Sairun bloğu onun adaylığını onaylamadı. El-Hakim ailesinden olduğu söylenen Dışişleri Bakanlığı ve Berhem Salih karşısında yenilen Cumhurbaşkanı adayı Fuat Hüseyin ile tekrardan güvenini elde eden Kürdistan Demokrat Partisinden Maliye Bakanlığı dışında egemen bakanlıklar konusunda anlaşma sağlanamadı. El-Feth ve Sairun’un anlaşma oyunu görevi yerine getiremedi ve sorunlar oluşmaya başladı. Hükümet mecburi bir tercih 14 bakan ve topal bir hükümet çıkarttı. Ki Adil Abdül Mehdi görevindeki ilk adımda başarısız ve olmasın ve başkasına devredilmesin. Böylece bütün partiler yeni bir çıkmaza girdi.

Yeni bakanlığın dahil olduğu yeni isimler bulunmaktadır. Petrol, Dışişleri, Sağlık bakanları gibi… Ancak asıl sorun iki kitle olmak için araç değişimlerine rağmen bağımsız güçlü bir hükümetin gelmesi noktasında insanların isteklerinin gerçekleşmemiş olmasıdır. Hükümet zayıf, yeni Başbakan imtihan salonunda olmaya devam etmektedir. Hükümetin programına gelince onun için ayrı bir bahis söz konusudur.

 

Bu makale HEYET.net için özel olarak çevrilmiştir. Arapça Orijinali için LÜTFEN TIKLAYIN

90 total views, 1 views today