Kış Sezonu İlmi Dersler Kapsamında İlim Birimi Usulü Hamse Kitabı Hakkında Bir Ders Düzenledi

Heyet.net/Amman

Irak Müslüman Alimler Heyeti bünyesinde faaliyet gösteren İlim Birimi, Mutezile inancının asıllarını detaylı bir şekilde açıklayan Kadı Abdulcebbar’ın Usulü Hamse adlı kitabı tahlil eden eleştirel bir ders düzenledi. İlim talebelerinin ve araştırmacıların katılım gösterdiği ders Dr. Mahmut El-Hayali tarafından verildi.

İlim Birimi tarafından düzenlenen ders beş noktaya odaklandı. Bunlardan birincisi Büveyhi Devleti dönemine yaşayan, o dönemde Kadilkudat olarak atanan ve hicri 415 yılında vefat eden müellif Kadı Abdulcebbar bin Ahmet bin Halil bin Abdullah El-Hemedani El-Esed Abadi’nin hayatına odaklandı. Bu bağlamda Dr. Mahmut El-Hayali Büveyhi devletinin mezhep olarak Zeydi bir devlet olduğunu, Zeydi mezhebi ile Mutezile mezhebinin ortak noktalarını, başta 5 usul olmak üzere bazı konularda ittifak halinde olduklarını geniş bir şekilde anlattı.

Dersin ikinci noktasında ise iki tane olan kitabın nüshalarını ele aldıktan sonra birincisinin Mısır’da Darul Kutubul Mısriyye’de olduğunu, nüshanın hattının sıkıntılı olması, yazısının zor okunması nedeniyle tahkikinin tamamlanmadığını açıkladı. Dr. Mahmut Hayali şöyle devam etti: “Kitabın diğer nüshası İstanbul’da bulununca iki nüshası tahkik edilmiş bir şekilde çıkartılması kolaylaştı. Yine de kelam ilminde, mutezilenin kendine özel görüşlerinde ve Kadı Abdulcebbar’ın yönteminde uzmanlığı gerektiren zor bir iştir bu.”

Dersin üçüncü ve dördüncü noktalarında ise Dr. Mahmut El-Hayali kitabın içeriğini, tasnif ve şerhte müellifin yöntemini ele alarak şunları söyledi: “Kadı Abdulcebbar’ın Usulu Hamse adlı kitabı tüm mutezilenin birlik sağladığı 5 aslı ele almaktadır. Bunu dile getirmeyen, tutunmayan, buna iman etmeyen ve savunmayan kelamcı mutezile olarak kabul edilmez. Bunlar; Tevhit, Adalet, Vaat ve Vaid, El-Menzile Beynel Menzileteyn, İyiliği Emretmek Kötülükten Sakındırmak.” Bu bağlamda derste bu asıllar ve bunlara taalluk eden şeyler tartışıldı, ilmi bir şekilde tenkit edildi. Reddiyeler verildi ve izahatlar yapıldı.

Dr. Mahmut Hayali tarafından verilen dersin son noktasında Kadı Abdulcebbar’ın kitabında şerh ettiği beş asıl detaylı bir şekilde anlatıldı, sözlerine yer verildi ve içeriğini basitleştirme yöntemi ele alındı. Ardından bu asılların içerdiği konularda mutezile mezhebi ile Ehli Sünnet arasındaki farklar kıyaslandı.

Irak Müslüman Alimler Heyeti bünyesinde faaliyet gösteren İlim Birimi tarafından düzenlenen dersin sonunda katılımcılar tarafından bazı eklemeler de bulunuldu. Şerh ve açıklama için ilmi konu koşuldu ve akide, fıkıh ve siyaset noktasında farklı seviyelerde izahatlar ve açıklamalar içerdi söz konusu konuşma.

 

33 total views, 1 views today