İstifa Tehdidi… Irak’ın Hükümet Programı

                                                                                                                                                                    Hamid El-Keylani

 

Irak’taki parlamento seçimleri, ABD’nin İran’la nükleer anlaşmasından geri çekilmesine denk geldi. Bu eş zamanlılık seçim sonuçlarını gölgeledi. Sandıklar ve Irak’taki siyasete güveni kalmayan seçmenlerin oy kullanmaktan geri durmaları değildi gölgelenen aksine ABD kefesinin daha az ağırlığa sahip olduğu görülen işgal terazisinin İran kefesinde itişme/çekişme kargaşasıydı; ABD’nin yüksek hesaplarının bu tahlile dikkat etmemesine rağmen. Çünkü önceki Beyaz Saray yönetimleri, işgal sonrası modern milis üsleri oluşturulması ve ek olarak 1980 savaşlarından itibaren bazılarının yetiştirilmesi dışında İran’ın otoritede varlık göstermesinin koruyucu bir zırhıydı.

Seçim krizlerinin lojistik boyutları, Resafe’de sandıkların ateşe verilmesi, sayım cihazlarının, elektronik tasnifin tan edilmesi, oyların satılmasını öngören anlaşmalar ile yolsuzluk suçlamaları, elle sayım, birbirini takip eden skandallar, ittifaklar, zimmetlerin ve oyların satışı ile kendisini gösterdi; kamu hizmetleri, çevre, Basra’da ve güney muhafazalarında öfkenin tırmanması, Humeyni posterlerinin, İran konsolosluğunun, parti ve milislere ait binaların ateşe verilmesi, ABD ve İran arasında seçim rekabeti faaliyetleri gibi konularda felaketler ile uzadı.

Parlamentoda en büyük blok kavramını aşan anlaşmalarla 12 Mayıs’tan günümüze kadar olan bu süreç, Abdül Mehdi özelliklerinde, ailevi, fikri ve ilmi arka plana, ideolojik geçişte bir geçmişe, zikredilecek bir yetkinliğe sahip olamayan makamlardaki üçlü başbakanlıkta paraların israf edilmesiyle Irak sokaklarında yükselen öfkeye icabet etmek için istifa tecrübesine sahip bir şahsiyetin Başbakan seçilmesine sevk etti.

Başbakan kanaat ve zekadan, Amerika ve İran takımlarında yer alan başarısız ortaklarının maraton oyununda yer alan oyuncuların düşmeye yakınlaştığını gözetleyerek ihtiyat koltuğunda kalmaktan, parti veya irade veya şahsi yönelim gibi Amerika ve İran’ı güçlendirecek şekilde başarısız ve muvaffakiyetsiz olmaktan mükelleftir. Öyle ki Irak’ın durumu ümitsizlik patlamasına yaklaşmakla, otorite zirvesine, kanlı dönemlere rumuz olarak ulaşan Iraklıların hayal gücünde hiçbir zaman yok olmayacak şiddet görüntülerinin tekrarlanma ihtimaliyle son bulacak.

Başbakanlığıyla Adil Abdül Mehdi, ittifak, buluşma ve istişare meclislerinde yaşananları takip ederek teorik ve pratik tasavvuruna uyan devlet yönetimi görüşünü serdettiği gazete araştırmasıyla yetindi. Bununla beraber onun teklifi, Islah ve İnşa blokları arasında mecburi anlaşmalarda çatlaklar meydana geldikten sonra geldi. Ancak ne var ki o, onun merkezi lahzasının anlaşmazlık zirvesine, işgal otoritesinin rumuzlarından biri olmasına rağmen “tecrübe etmemiş tecrübeli”ye uymamaya dayandığı anlayış üzerinedir.

Korumalarından bazılarının Ez-Zaviye Bankasına düzenledikleri silahlı soygun suçu hasımları tarafından basın ve elektronik ordu gücüyle kullanıldı. Ancak onlar kriz ve güvensizlik zirvesindeki buluşmada buna son verdiler. Aynı mezhepten olan kesimlerin yollarının muhtemel bir çatışmayla ayrılması en büyük ayaklanmalara uzanması, Irak’ın seçim amaçlarından bazılarıyla ve önemi ne kadar büyük olursa olsun el altında, yatırım altında olacak salahiyetlerle kıyaslanmayacak kadar büyük bir ganimet olması itibariyle işgaldeki kazanımların yok olması çanlarını çalan mesabedeydi.

Adil Abdül Mehdi’nin Başbakan olarak seçilmesi işgalin ardından ilk seçim döneminden itibaren belliydi. Ancak o, mezhepçi blokları veya mezhepsel aşırılık dönemlerinde mercileri ve onların sayı ve nakit anlamında hak ettiklerini takdir etme konusunda o aşamanın adamı değildi.

Vakayı düşündüğün zaman tenakuz ve vatandaşların genelinin seçime katılmamasından dolayı son seçimlerdeki siyasi milislerin rolünün yükselmesi tahlillerindeki istikrarsızlık görünmektedir.

Adil Abdül Mehdi’nin Başbakan olarak isimlendirilmesi Irak’taki genel siyasi durumu yatıştırmak içindir. Çünkü sakinlik, İran ve Amerika farklılığı üzerine siyasi çalışmalardaki bütün kesimlerin istediği bir şeydi. Başbakan da akademik reform önerilerinde ve hızlı icraatlar ile güven inşa edilmesini talep eden vatandaşlar için elle tutulur çalışmalarda bundan faydalandı. Ancak bu değişimler, milislerin yüksek çatısı, hukuki salahiyetleri, onlara sadır olan acayiplikler kabul edildiği için hiçbir zaman boş yere olmadı. Bu acayipliklerden biri de istikrarlı bir devletteki siyasi rejimin üstünde bir salahiyete sahip olmasıydı.

Başbakan seçim hakkında özgürlük şartı, devlet idaresinde başarısız bir şekilde ayrılmak için hükümet programının uygulanması, içişleri bakanlığı makamını ele geçirmek için inşa koalisyonunda ısrar etmek ile aranan şahsiyeti vezir kılma etrafında çekişme gerçeklerini çakıştırdı. Bu siyasette skandala dönüşen bir makamdır.

İçişleri ve Savunma Bakanlığının idaresi için vekalet ilkesinin kabulündeki ilgisizliğe geri dönüş, vakit kaybı gerekçeleri altında parlamentodaki adayları oylama oturumlarının birkaç defa ertelenmesiyle birlikte, birçoklarının krizlerde ve başarısız hükümetlerde senelerini zayi etmesine neden oldu. Ancak daha kötüsü çatışma ilkeler elbisesiyle kuşanmıştır, isimlerde değildir; İran ile Irak’taki İran arasında veya hegemonya ve nüfuz sebeplerinde birbirinden farklı olan milisler ile milisler arasında daha büyük bir savaş argümanıyla.

Başbakanın konumu, talep olduğunda kısa krediler ile geçiş dönemi olmasını mümkün kılan şeyleri açık bir şekilde rehin almak ile Amerika’nın İran’a yaptırım uyguladığı dönemde önemli bakanlıkları arttırma salonunun dışına bırakmıştır.

İstifa ile tehdit, tatmin oluşturmayacak uluslararası ve bölgesel muhitte makul sınırlarda tasarruf ile İran vesayetine icabet etmektir. Bunda istenen Irak’ın İran aklıyla dolu iplik üzerinde denge sopası ile alışılmışın dışında yürümesidir.

Irak’ta bu saçma tiyatroyu gerçekleştirmek Abdül Mehdi’nin nesnelliğe daha fazla yaklaştıracak salt anlaşma ile istifa tehdidinin olacağı sınırlarda zirvesine ulaşacaktır: ya başka biri aranacak ya da onda karar kılınacaktır. Ancak Amerika’nın Irak işgali terazisinin İran kefesinden uyarılar ile uzanan bir şahsiyet ile.

 

 

Bu makale HEYET.net için özel olarak çevrilmiştir. Arapça Orijinali için LÜTFEN TIKLAYIN

 

32 total views, 1 views today