Irak Müslüman Alimler Heyeti’nin 3. İlmi Sempozyumunun İkinci Gününde İlmi ve Fikri Hareket Öncüleri, Medreseler ve Şeri Kurumlar Ele Alındı

 

Heyet.net/Amman

Irak Müslüman Alimler Heyeti bünyesinde faaliyet gösteren İlim Birimi tarafından düzenlenen ve “Irak’ta Modern Çağda İlmi ve Fikri Hareket” adını taşıyan Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun etkinlikleri, çeşitli İslam ülkelerinden gelen araştırmacıların ve akademisyenlerin katılımıyla ikinci gününde devam etti.

Söz konusu Sempozyumunun ikinci gününde Arap Dili ve Edebiyatı, Tarih ve Medeniyet Çalışmaları, Şiir, İslam Mirası, Irak’taki İlmi ve Fikri Hareketin Öncüleri, İlmin, Okulların, Medreselerin, İlmi Ailelerin, Şeri Müesseselerin Rolü ve İlmi ve Fikri Hareketle İlişkisi gibi noktaları kapsayan 27 araştırma sunuldu.

Birinci Oturum: Arap Dili ve Edebiyatı

Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün birinci oturumu Tunus’tan Üstat Selim El-Hakimi’nin başkanlığında Irak Süleymaniye muhafazasındaki Et-Tenmiye Üniversitesinden Dr. Muhammed Latif Ahmed El-Berzenci’nin hazırladığı “Şeyh Maruf En-Nevdehi’nin Belagat Çalışmaları” araştırmasıyla başladı. Bu bağlamda Dr. Muhammed Latif Ahmed El-Berzenci şunları söyledi: “Şeyh Maruf En-Nevdehi şeri ilimlerde ve dil bilimlerinde okyanus gibiydi. Özellikle Belagat’ta. Yaşadığı dönemde çok ünlenen ve kendisinden sonra çokça şerh edilen kasideler kaleme almıştır.”

Şair ve gazeteci Muhammed Nasif  “20. Asrın İkinci Yarısında Arap Şiirindeki Yenilik Hareketinde Irak’ın Etkisi” adlı araştırmasında fikri devrimin tutuşmasını sağlayan Irak’ın edebi faziletlerini ele alarak “İnsani yola hidayet kandilleri dikmiştir. Birçok bilinç ve tecdit tohumlarını kendisine barındırmasından dolayı bereketli bir topraktır.” ifadelerini kullandı. Diğer yandan araştırmacı ve şair Mekki Nazzal “Yeni Irak’ta Şairlerin Duruşu” adlı araştırmasında şunları söyledi: “Bu şairler, şerefli mücadelelere katılan bir silah, dulların, yetimlerin ve mahrumların gözlerinden akan gözyaşlarına mendil, zalimlerin kulaklarına çarpan kırbaç, uzamanın fiillerini ebedileştiren yolcu olmak için Allah’ın vergisini vazife bildiler.

Enbar Üniversitesinden Muhammed Casim Abd Es-Saturi “Irak Üniversitelerinde Dil Çalışmalarında Telif Yönelimleri” adlı çalışmasında Irak’ta Üniversitelerin ortaya çıkmasından 1980 yılına dek dil bilimleriyle ilişkili yazılmış tezleri çokluk ve azlık yönünden ele aldı. Diğer yandan Dr. Abdulvedud El-Kaysi aynı oturumda “ Modern Irak Şiirinde Kuran’dan İktibas” adlı araştırmasında iktibas problemini ele aldı.

Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün Arap Dili ve Edebiyatına odaklanılan birinci oturumunda sunulan diğer tezler şu şekilde: Nebile El-Muadidi’nin “Muhammed Behçet El-Eseri ve Dil ve Sarf Çalışmaları” adlı araştırması, Sudan’dan Dr. Muhammed Hasan’ın “Modern Irak Şiirinde Kurani Benzerlik” adlı çalışması, Dr. Cemil Mindil “Dr. İbrahim Samarai ve Arap Dili Hizmet Çalışmaları” adlı çalışması.

İkinci Oturum: Tarih ve Medeniyet Çalışmaları

Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün ikinci oturumu Dr. Yahya Et-Tai’nin başkanlığında Musul Üniversitesinden Mühendislik Fakültesinden Üstat Mazin Cabir En-Numeh’in hazırladığı “Musul Şehri Örnekliğinde Osmanlı Döneminde Çarşı İmarı Sisteminde Gelişim” adlı araştırmasıyla başladı. Bu bağlamda Üstat Mazin Cabir En-Numeh şunları söyledi: “Musul çarşıları, diğer İslam şehirlerine nazaran bazı planlama özelliğiyle ayrıcalık kazanmıştır. Çarşı bölgesi sadece ticari görevlere tahsis edilerek diğer medeni görevlerden hali kılınmıştır.” Daha sonra Dr. Muhammed Ali Ahmed En-Nuaymi “Tarihçi ve Edebiyatçı İsmail Alu Ferec El-Musuli ve Tarih ve Edebiyat Çalışmaları” adlı araştırmasında şu ifadeleri kullandı: “Tarihçi El-Musuli’nin milli duruşu ve odaklandığı nokta emperyalizme karşıydı ve toplumsal fikri ıslahı gerçekleştirmek için kasideleri özgürlüğe ve bağımsızlık talebine çağırırdı.”

Dr. Ekrem Şihab En-Nasiri’nin “20. Asırda Tikrit Şehrinde İlmi Hareket” adlı araştırmasında kurslardaki eğitimin rolünü, alimlerin eliyle eğitim hareketinin geliştiği Tikrit şehrinde Kuranı Kerim çalışmalarını ve tefsirini öğrenmede koruyucu etkisini ele aldı. Öte yandan Dr. Casim Selman Eş-Şemri “Hicri 13. ve 14. Asırlarda Diyala Muhafazasındaki Alimler” adlı araştırmasında geçen beş asırlık dönemde önemli roller üstlenen alimleri ve öncüleri ele aldı. Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün Tarih ve Medeniyet Çalışmalarına odaklanılan ikinci oturumunda sunulan diğer tezler şu şekilde: Tikrit Üniversitesinden Dr. Reşid El-Haşmavi’nin “Hicri Onuncu Asır Boyunca Irak’ta İlmi Hayat” adlı araştırması, Üstat İbrahim En-Nasiri’nin “Osmanlı Hilafeti Döneminde İlmi Evler ve Aileler” adlı araştırması, Dr. Raid Sami Ed-Dori’nin “Ahmed bin Ali Efendi ve Tarih Çalışmaları” adlı araştırması.

Üçüncü Oturum: İlmi ve Fikri Hareket Öncüleri

Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün üçüncü oturumu Dr. Nasir El-Fehdavi’nin başkanlığında İslami Çalışmalar Araştırmacısı Üstat Akil Said Veysi’nin hazırladığı “Allame Muhammed bin Adem Örnekliğinde Balek Mıntıkası Alimlerinin Şeri İlimlerinde Çalışmaları” adlı araştırmasıyla başladı. Bu bağlamda Üstat Akil Said Veysi şunları söyledi: “Allame Muhammed bin Adem (rahimehullah) kendi döneminde fakihlerin ve alimlerin en meşhurlarındandı. İlmi bir dikkati haiz birçok eser bıraktı ardından.”

Kerkük şehrinde İslam Dini Alimler Birliği üyelerinden Dr. Abdulkadir Abdurrahman El-Berzenci araştırmasında Alu Şeyh Hasan El-Gulzerdi El-Berzenci ailesini, ilmi eserlerini, ilim, irşat, ıslah ve ahlak alanlarında öne çıkmalarını ele alarak bu şahsiyetlerin inşa ettiği medreselerde hala ilim talebelerinin yetiştiğine vurgu yaptı. Erbil’deki Soran Üniversitesinden Dr. Muhammed Abdullah Fethullah El-Peynecvini “Allame Molla Ali El-Kezelci’nin İlmi Çalışmaları” adlı araştırmasında şunları söyledi: “Allame Molla Ali El-Kezelci (rahimehullah) ilim ve bilgi tedrisinde büyük bir role sahipti. İslami fikrin ve kültürün üretiminde aktif bir etkiye sahipti. Eserleri ve faydalı haşiyeleriyle İslam kütüphanesini zenginleştirdi.”

Daha sonra Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün üçüncü oturumunda Üstat Abdulaziz Yasin Muhammed “Musul Öncüleri: Allame Ahmed Fahri Feyzi ve Musul Vaizi Şeyh Muhammed Şerif Efendi Feyzi” adlı araştırmasında şunları söyledi: “Feyzi ailesinin Musul şehrinde ilmi olarak büyük bir katkısı bulunmaktadır. Çeşitli ilimleri tedris etmekle ünlenmişlerdir. Birçok ilim talebesi bundan faydalanmıştır.” Yine aynı oturumda Irak’taki Süleymaniye Üniversitesinden Üstat Abdulhamit Muhammed Emin Aziz “Allame Müftü Muhammed Feyzi Ez-Zehavi, Hayatı ve İlmi Çalışmaları” adlı araştırmasında şunları söyledi: “Allame Müftü Muhammed Feyzi Ez-Zehavi (rahimehullah) Irak’ın meşhur alimlerindendir. Akli ve nakli ilimlerin mercilerindendir. Çeşitli ilimlerde, din ve mezhep görüşlerinde derinleşmiş ve Iraklı birçok alim ondan ders almıştır.”

Dördüncü Oturum: İlmin, İlmi Ailelerin ve Müesseselerin Rolü

Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün dördüncü oturumu Mısır’daki Aynu Şems Üniversitesi hocalarından Dr. Vail Ali Seyyid’in başkanlığında Malezya İslam Üniversitesinden Dr. Mücahit Mustafa Behçet’in hazırladığı “Ümmetin Dirilişi: Yayım-Basım Örnekliğinde Irak İlmi Külliyesi” adlı araştırmasıyla başladı. Bu bağlamda Dr. Mücahit Mustafa Behçet şunları söyledi: “Irak İlmi Külliyesi kurumu Irak tarihi ve medeniyeti çalışmalarını hedeflemektedir. Eser ortaya koymaya ve ilmi araştırmalar yapılmasına teşvik etmektedir. Irak’taki ilmi üniversiteler ve kurumlarla yardımlaşmakta ve dışarda ilmi külliyelerle ilişki içerisine girmektedir.

Daha sonra Süleymaniye Üniversitesinden Üstat Abid Ahmet El-Beşderi “Irak Kürdistan’da Biyare Medresesi ve İlmi Rolü” adlı araştırmasında şunları söyledi: “Biyare medresesi Kürdistan’ın büyük alimlerini yetiştirmiştir. İslami fikrin hareketlenmesinde ve telif ve tedris olarak İslam mirasının korunmasında büyük bir role sahiptir. Bu medrese Ezher ve Zeytuniye medreseleri ile kıyaslanır olmuştur.” Yine Dr. İbrahim Hassan “Basra’daki Necat Medresesi” adlı araştırmasında bu medresenin İmam Muhammed Emin Eş-Şankiti tarafından kurulduğunu, mezhebi taassuptan uzak bir şekilde şeri ilim dallarını ders verdiğini, nuru yayılan bir ilmi nüve olduğunu ve tüm şehirlere yayıldığını vurguladı.

Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumunun ikinci gününün dördüncü oturumu Felluce şehrinden Dr. Muhammed Muslih Mehdi’nin ilmi ve fikri yolculukta mutedil bir yönteme sahip ve İslami eğitimde asli ilmi bakışa önem veren “Felluce’de Asfiye İslami Medrese” adlı araştırmasıyla son buldu. Yine İmam Azam Üniversitesinden Dr. Ahmed İvad El-Kubeysi araştırmasında Asfiye medresesinin ilmi ve davet etkilerinden bahsetti.

Irak Müslüman Alimler Heyeti bünyesinde faaliyet gösteren İlim Birimi tarafından düzenlenen ve “Irak’ta Modern Çağda İlmi ve Fikri Hareket” adını taşıyan Irak Müslüman Alimler Heyeti 3. İlmi Sempozyumsının oturum aralarında sunulan araştırmaların ele aldığı noktalar üzerinde konuşuldu ve tartışıldı. Sempozyumda İlmi Komite tarafından belgelenen bazı mülahazalar kaleme alındı.

51 total views, 1 views today