Irak Müslüman Alimler Heyeti Fetva Birimi’nden “Basra’da Fetva Kurumu, Tarihi, Meşhurları, Durma Sebepleri” Adlı Seminer

 

Heyet Net/Amman

Irak Müslüman Alimler Heyeti bünyesinde faaliyet gösteren Fetva Birimi, “Basra’da Fetva Kurumu, Tarihi, Meşhurları, Durma Sebepleri” adını taşıyan bir seminer düzenledi. Irak Müslüman Alimler Heyeti Genel Sekreterlik Üyesi Şeyh Dr. İbrahim El-Hassan tarafından verilen söz konusu seminere Irak tarihine önem veren araştırmacılar ve ilim talebeleri katılım gösterdi.

Şeyh Dr. İbrahim El-Hassan seminerine Osmanlı Hilafeti döneminde kurulan ve başkanlığı fıkıh, dirayet, düşünce ve nazar ashabından bazı seçkin alimler tarafından yapılan Fetva Kurumu’nun tarihinin önemiyle ilişkili bazı mukaddimelerle başladı.  Bu bağlamda Şeyh Dr. İbrahim El-Hassan bu konunun çalışılması ve araştırılmasının önemini açıklayarak genel olarak Irak’ta ve özel olarak Basra’da ilmi hareketin kökeninin ele alınmasına dikkat çekti. Tarihin bu parçasını ele almanın İslam ümmetinin mirasını ve alimlerinin çalışmalarını korumada büyük bir etkisi olacağını vurguladı.

Dr. İbrahim Hassan daha sonra şunları söyledi: “Irak’taki Fetva Kurumu’na ilişkin konular, kuruluş aşamaları, diğer kurumlarla ilişkisi, topluma etkisi, kuruluş aşamaları süresince fetva görevini üstlenen meşhurları, hayatın çeşitli alanlarında eserlerinin, ürettiklerinin ve çalışmalarının bilinmesi açısından derin ve dakik bir çalışmaya ihtiyaç duymaktadır. Özellikle bu kurumda yer alan alimlerden birçoğu ilkesel bir duruşa sahip olmasıyla genel sorunlara çözüm sunabilmekteydi.”

Daha sonra Dr. İbrahim Hassan Halife Ömer bin Hattab (radiyallahu anh) döneminde sahabe Atabe bin Gazvan (radiyallahu anh) tarafından hicri 16 yılından kurulmasından itibaren Basra şehrinin tarihi yönlerini, miladi 20. asra dek geçirdiği aşamaları, ardından Irak’ın işgal edilmesini ve bu şehirde meydana gelen değişikleri ve artan sorunları ele aldı.

Ardından Dr. İbrahim Hassan şehirde meydana gelen olaylar karşısında, özellikle hicri 941 yılından sonra şehrin camilerini ateşe veren, kaynaklarını halkından kesen Pers saldırılarına karşı mücadelede veya geçtiğimiz asrın ilk çeyreğinde İngiliz işgaline karşı koymada ve sebat göstermede veya Amerika işgaline ve mezhep ve siyasi politikalarına karşı sebat ve azimetle durmalarında Basra alimlerinin rolüne ve doğru fetvalarına dikkat çekti. Bunların dışında Basra alimlerinin ve müftülerinin sorumluluk sahipleri olduklarını ve halkı maslahatlarına uygun olan şeylere yönlendirdiklerini ispatlayan bazı örnekleri ele aldı.

Basra şehrindeki Fetva Kurumu hakkında Dr. İbrahim Hassan kendisine dayanılan manzumesini ve takip edilen yöntemini açıklayarak daha sonra şunları söyledi: “Fetva Kurumu, Basra şehri Osmanlı Hilafeti gölgesindeyken İstanbul’da Şeyhulislam kurumundan gelen karar mucibince resmi olarak kuruldu.” Daha sonra Şeyh Dr. İbrahim Hassan onu düzenleyen kanunları, yerine getirdiği modelleri, müftüyü seçme kurallarını, çalışmada takip edilen prensipleri ele aldığı gibi bu kurumun başında bulunan en dikkat çeken alimlerin isimlerini ve faziletlerini paylaştı.

Daha sonra Dr. İbrahim Hassan kurulmasından itibaren çalışmasının son bulmasına kadar Basra şehrindeki Fetva Kurumu’nun çalışma duraklarını, Irak’taki krallık dönemine kadar tarih boyunca farklı ve çeşitli şekiller edinmesini ele aldı. Şöyle ki hicri 14. Asırda kurum hiçbir ihtimama ve öneme sahip olmaksızın sırf makam ve mevkie dönüştü. Irak’ta o zamanlar ilmi hale bakıldığı zaman hiçbir aktifliği söz konusu değildi. Son dönemde ise açık bir şekilde bozuldu.

Daha sonra seminerde Basra şehrinde öncülüğüne tanık olunan müftülerin ve ilim ehlinin isimlerine ve çalışmalarına yer verildi. Bu isimlerin en dikkat çekenlerinin hicri 953 yılında hayatını kaybeden, Basra şehrine Pers saldırılarına karşı koymanın vacipliğini öngören fetvayı yayınlanan Şeyh Muhammed Emin El-Kevaz, hicri 1247 yılında hayatını kaybeden Şeyh Abdulhamit bin Muhammed Er-Rahebi, 1211 yılında hayatını kaybeden, irşat ve hidayet noktasında çok çalışmaların ve birçok kitabın sahibi olan Şeyh Allame El-Beytuşi ve bunların dışında Basra tarihinde seçkin diğer alimler olduğu belirtildi.

Irak Müslüman Alimler Heyeti bünyesinde faaliyet gösteren Fetva Birimi tarafından düzenlenen ve “Basra’da Fetva Kurumu, Tarihi, Meşhurları, Durma Sebepleri” adını taşıyan seminerin sonunda katılımcılar Fetva kurumu ile Yargı kurumu arasındaki ilişkileri, toplumun ıslahı noktasında bu iki kurumun rolünü, insanların işlerini gözetlemelerini masaya yatırdı. Bu bağlamda Irak Müslüman Alimler Heyeti Siyasi Birimi Başkanı Dr. Müsenna Haris Ed-Dari bu alimlerin kitapları üzerinde çalışılmasının, gayretlerinin ve çalışmalarının belgelenerek önem gösterilmesinin zaruri olduğuna dikkat çekerek bunun Irak’taki ilmi hareket vefa, mirasını da koruma manasına geleceğini vurguladı.

 

 

 

33 total views, 1 views today